::.. Kolej Radiologi - Apakah itu seorang Pakar Radiologi?

Apakah itu seorang Pakar Radiologi?

oleh Dr Evelyn Ho

aya pernah ditanya sama ada saya seorang DJ radio kerana saya berkata bahawa saya seorang Pakar Radiologi. Mula-mula, perkara ini telah mencuit hatiku tetapi saya mula sedar bahawa memang terdapat orang yang tidak sedar tentang kerja yang saya lakukan!

Adakah saya seorang Juru Teknik? Hakikatnya, memang ramai orang yang terkejut bahawa saya seorang doktor perubatan. Implikasinya adalah ramai orang di Malaysia, pernah menggunakan perkhidmatan Pakar Radiologi tetapi tidak sedar atau mengetahuinya. Seperti kata orang, mereka tidak pernah melihat ‘muka’ Pakar Radiologi yang telah melapurkan pemeriksaan X-Ray mereka.

Tajuk “APAKAH itu seorang Pakar Radiologi?” memang diinginkan untuk menonjolkan kekurangan maklumat mengenai cabang perubatan yang telah dilahirkan dengan perjumpaan X-ray dalam tahun 1894.

Siapa seorang Pakar Radiologi?

Pakar Radiologi memang seorang doktor. Dia mesti lulus dalam bidang perubatan dan mempunyai ijazah untuk merawat orang ramai. Di Malaysia, sebelum memulakan sarjana kepakaran dalam bidang perubatan, terdapat keperluan untuk berkhidmat kepada negara sebagai pegawai perubatan untuk beberapa tahun. Tempoh ini berubah mengikut keperluan untuk menyertai kursus kepakaran perubatan dalam kursus radiologi dari masa ke semasa.

Kursus sarjana ini (ijazah ini dianugerahkan oleh Universiti Malaya, Universiti Kebangsaan Malaysia dan Universiti Sains Malaysia), distrukturkan sebagai kursus empat tahun dengan peperiksaan praktikal, lisan dan tertulis yang mencabar. Pemeriksa termasuk pakar dari luar dan dalam negara dari pusat mengajar radiologi yang terkenal.

Pakar radiologi juga akan melalui latihan dalam bidang fizik, radiobiologi dan lindungan radiasi. Mereka mesti lulus peperiksaan dalam subjek ini supaya dapat mengambil kira semua isu berkaitan dalam perlaksanaan kaedah yang memerlukan radiasi. Apabila pakar perubatan fizik tidak hadir, pakar radiologi akan bertanggungjawab untuk semua isu perlindungan radiasi dalam jabatan radiologi. Oleh itu anda boleh disyorkan bahawa mereka menganggap semua prosedur dalam pengendalian radiasi sebagai penting. Pakar Radiologi di Malaysia juga mengamalkan prinsip “Serendah sinaran yang mungkin” (ALARA = As Low As Reasonably Achievable).

Selepas lulus kursus radiologi mereka, mereka kena bertugas selama 6 bulan di bawah penyeliaan pusat perubatan yang disahkan sebelum mereka diiktirafkan sebagai pakar oleh Kementerian Kesihatan. Jika seorang Pakar Radiologi dilatih di luar negara, dia perlu berkhidmat di sebuah hospital yang disahkan di Malaysia selama 1 tahun dan seterusnya selama 6 bulan lagi untuk demi disahkan oleh kerajaan. Jika mereka pernah bekerja di sebuah pusat yang diterima di luar negara, mereka boleh meminta pengecualian daripada Kementerian Kesihatan tetapi ini adalah ditentukan mengikut kes individu.

Oleh itu seorang pakar radiologi akan melalui beberapa tahun latihan. Sama seperti lain bidang perubatan, seorang Pakar Radiologi perlu senantiasa menimba ilmu mengenai pembaharuan dalam bidang mereka melalui program pendidikan perubatan serta profesional yang wujud. Di beberapa buah negara( ini turut telah dicadangkan di Malaysia) perincian dalam beberapa bidang kecil radiologi wujud.

Kerana Malaysia hanya mempunyai beberapa pakar radiologi, memang tidak ada tambahan mendadak dalam bidang kepakaran terperinci Radiologi. Di negara-negara lebih maju, dengan bertambah luasnya bidang radiologi dan peningkatan kecanggihan kajian imej, Pakar Radiologi semakin terperinci. Sekarang terdapat pakar radiologi saraf, pakar ultrasound, pakar MRI and CT, pakar mammografi, radiologi, gastro-usus dan lain-lain.

Pada masa ini, kebanyakan pakar radiologi di Malaysia adalah pakar radiologi ‘am’ dengan minat dalam bidang seperti mammografi, radiologi intervensi, radiologi saraf (pakar dalam pengimejan sistem saraf badan) dan radiologi pediatrik (pakar dalam bidang pengimejan kanak-kanak).

Seorang pakar radiologi menjadi konsultan kepada doktor lain dalam rawatan seorang pesakit atau menjadi doktor utama kepada seorang pesakit. Mereka juga boleh mempunyai peranan yang penting dalam penjagaan seseorang pesakit secara menyeluruh (“team approach”), contohnya untuk seseorang yang menghidapi kanser. Mereka juga memainkan peranan yang penting dalam pengurusan dan rawatan seseorang pesakit yang memerlukan radiologi intervensi.

Seorang pakar radiologi akan menginterpretasi bahan yang digelar radiograf, Ultrasound, MRI, CT, serta menjalankan sesuatu prosedur pengimejan atau lain prosedur yang memerlukan panduan pengimejan serta prosedur khas. Mereka bertanggung jawab untuk menyelia semua prosedur dalam jabatan radiologi. Mereka juga boleh menginterpretasi ujian perubatan nuklear, tetapi kebanyakan mereka yang berbuat demikian telah menjalankan latihan tambahan dalam bidang pengimejan perubatan nuklear jika mereka menyelia bahagian pengimejan nuklear.

Bidang radiologi intervensi yang semakin penting dan menonjol meletakkan seseorang pakar radiologi yang dilatih khas dalam sesuatu kedudukan yang hampir sama seperti pakar bedah. Pakar radiologi am boleh menjalankan prosedur intervensi yang ringkas seperti mengeluarkan cecair yang terkumpul dalam badan atau menjalankan biopsi (mengambil sampel tisu) dengan jarum khas. Walau bagaimanapun, latihan yang terperinci perlu bagi bahagian yang lebih kompleks seperti otak, prosedur yang kompleks seperti membesarkan arteri, meletakkan ‘tiang’ halus khas (“stent”) untuk melebarkan struktur dalam badan yang telah mengecil, menghalang luka pembuluh darah yang ganjil, dan merawat tumor yang besar serta tidak boleh dibedah.

Kos bagi latihan pasca graduan bagi sarjana perubatan dari universiti tempatan

Kos latihan untuk warganegara Malaysia dijangka lebih kurang RM 2,500 setahun bagi sarjana perubatan dalam bidang radiologi ( selama 4 tahun) di universiti tempatan (Jangkaan 2004 HUSM dan Universiti Malaya). Ini tidak termasuk yuran-yuran yang berulang seperti yuran pemeriksaan dan sebagainya. Walau bagaimanapun nilai berubah mengikut universiti serta peredaran masa( inflasi dan lain faktor diambil kira).

Item	Fees (Yuran berulang) (per year)	Malaysian Students	Non-Malaysian Students
1	Tuition	RM 2,000	RM 4,000
2	Medical	RM 40	RM 80
3	Tabung Kebajikan	RM 10	RM 20
	Total	RM 2,050	RM 4,100
	Examination	RM 500	RM 1,000
	Fee for a repeat examination	RM 250	RM 500

Yuran tidak berulang (non-recurring fees)

1	Wang hemat diri	RM 150	RM 150
2	Registration fee	RM 30	RM 50
3	Matrix card	RM 10	RM 10
4	Miscellaneous	-	RM 200
	TOTAL	RM 190	RM 410

Siapakah yang menjalankan pengimejan diagnostik di Malaysia?

Pakar-pakar berikut boleh menjalankan pengimejan diagnostik kalau sudan menerima latihan yang tertentu:

Pakar Radiologi
Yang lain termasuk: Pakar perubatan yang boleh menjalankan fungsi asas seperti ultrasound. Sebagai contoh Pakar Obstetrik yang menjalankan ultrasound rutin bagi seorang wanita yang mengandung.
Juru X-ray atau Juru Teknologi yang dilatih khas untuk menjalankan beberapa teknik pengimejan dan telah mendapat pengiktirafan. Pakar teknologi termasuk pakar radiografi dan pakar sonografi. Pakar teknologi bekerja bawah arahan dan penyeliaan pakar radiologi.
Lain-lain pakar (seperti pakar perubatan dalaman) boleh menjalankan kursus perubatan nuklear dan seterusnya menjadi layak untuk menginterpretasi pengimejan perubatan nuklear.

Manakah pengimejan diagnostik dijalankan?

Pengimejan diagnostik boleh dijalankan di:

Jabatan Radiologi ataupun Jabatan Pengimejan Diagnostik di hospital
Klinik/pusat khas untuk radiologi
Pusat kepakaran (contoh- pusat jagaan harian)

Mengapakah saya memerlukan seorang Pakar Radiologi?

Gambar Dr Stella Jones yang telah digunakan untuk menerangkan topik ini pada awal artikel ini (digunakan dengan kebenaran American College of Radiology) menjawab soalan ini dengan tepat dan jelas. “Tanpa seorang pakar radiologi, anda akan menjalankan pembedahan dalam kegelapan.”

Secara am , seorang doktor dapat membaca sebuah X-ray bahagian dada, pakar bedah ortopedik membaca X-ray berkaitan tulang, tetapi memang bilangan kecil yang telah menjadi pakar dengan semua teknik pengimejan terbaru yang berkaitan ultrasound, CT, and MRI. Seorang pakar radiologi memang dilatih dalam semua teknik pengimejan serta bagaimana memilih kaedah yang paling sesuai untuk menentukan diagnosa pesakit. Pakar radiologi boleh menasihatkan doktor yang lain apakah yang perlu dilaksanakan untuk pengimejan dan prosedur intervensi yang selanjutnya demi kebaikan pesakit.

Oleh itu, pakar radiologi merupakan seorang daripada ahli “pasukan” penjagaan pesakit.

Terms of Use

Last Updated:
Tuesday, 04 January 2005